ابن ماسويه ( يوحنا بن ماسوية )

هوية الكتاب 5

الجواهر وصفاتها

درباره ابن ماسويه وكتاب الجواهر وصفاتها بسمه‌تعالى كتاب الجواهر وصفاتها يكى از تأليفات حكيم ودانشمند إيراني واز بزرگان مكتب پزشكى جندي شاپور أبو زكريا يوحنا بن ماسويه ( در بعضي نقل‌ها يحى بن ماسويه ) است . شهرت ابن ماسويه در منابع پزشكى بخصوص بلحاظ نفوذى كه در دربار خلفاء بنى عباس داشت واعتمادي كه آنان به وى داشتند ، بسيار است وظاهرا از زمان هارون عباسى پس از فتح انقره ( آنكارا ) وعموريه ، هارون مجموعه‌اى از كتب سريانى ويوناني بدست آمده در اين توسعه سرزمين حكمرانى ، را با تعدادى كاتب ومترجم در اختيار ابن ماسويه قرار داده است كه بىشك در رشد وتكامل علمي وتأليف أو مؤثر بوده است . تاريخ وفات ابن ماسويه را سال 243 هجرى قمري ثبت كرده‌اند وشرح‌حال وحيات علمي أو را أستاذ فقيدم مرحوم دكتر محمود نجم‌آبادى در جلد دوم كتاب تاريخ پزشكى إيران به تفصيل آورده است . كتاب حاضر كه توسط يكى از محققين عرب بنام دكتر عماد عبد السلام رؤوف تصحيح ، تحشيه وتذييل شده ومقدمه ارزشمندى « 1 » بر آن نوشته است يكى از آثار بجاى مانده از أو است . در اين مقدمه فهرستى از كتابهاى مشابه به زبان عربى در علم جواهرات آمده كه مىتواند سودمند باشد لازم به ذكر است كه از دانشمند بزرگ شيعه خواجة نصير الدين طوسي ( أبو جعفر نصير الدين محمد حسن طوسي ولادت 597 وفات 672 هجرى قمري ) نيز كتابي در علم جواهرات به زبان فارسي بنام تنسوخ‌نامه ( تنكسوق‌نامه ) ايلخانى در دسترس است ( چاپ تهران - چاپخانه روزنامه اطلاعات ) كه محققين از آن مىتوانند بهره‌هاى فراوانى ببرند .

--> ( 1 ) - على رغم ارزشمندى مقدمه ، متأسفانه همان گونه كه در چند دهه أخير شاهد تلاش غير علمي ، متعصبانه وزياده‌خواهانه برخى محافل عربى هستيم ، در اين مقدمه نيز نشانه‌هاى فراوانى از اين حركت را مىبينيم ، البتة براي أهل علم وتحقيق وانصاف روشن است كه نه خليج فارس با اين فعاليت‌هاى شوم خليج عربى مىشود ونه دانشمندان إيراني كه تأليفاتى به زبان علمي وحكومتى آن دوران به عربى نوشته‌اند عرب شناخته مىشوند چنانكه امروز نيز نوشتن هزاران مقاله وكتاب علمي به زبان انگليسى توسط مؤلفين با مليت‌هاى مختلف ، آنها را انگليسى يا آمريكائى نمىكند .